X
پیش درامدی بر مقررات حفاظتی آسانسور


         فروش دستگاه تصفیه اب خانگی. تصفیه اب صنعتی انواع فیلتر های پیش تصفیه و ممبران مواذ ضدرسوب و رسوبزدا مدیریت:مهندس قائمی موبایل:09132626848

پیش درامدی بر مقررات حفاظتی آسانسور




پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

١

باسمه تعالي

فصل اول : هدف ، دامنه شمول ، كليات

الف ) هدف :

هدف از تدوين اين دستورالعمل تعيين حداقل ضوابط لازم براي بهره برداري ايمن از آسانسورهاي

صنعتي و حفاظت از افراد در برابر خطرات اين تجهيزات مي باشد.


ب ) دامنه شمول :

كليه آسانسورهاي نفربر و آسانسورهايي كه به منظور جابجايي افراد و بار مورد استفاده قرار مي گيرند

(اعم از آسانسورهاي كششي ، آسانسورهاي با رانش مثبت (وينچي) و آسانسورهاي هيدروليكي) مشمول

مواد اين دستورالعمل مي باشند.

ج ) كليات :

نصب ، راه اندازي ، بهره برداري و هرگونه تغييرات اساسي در آسانسورها مي بايست با رعايت مفاد اين

دستورالعمل صورت پذيرد.

آسانسورها مي بايست داراي شناسنامه فني حاوي مشخصات اجزاء تشكيل دهنده سيستم ، شيوه نصب ،

روش آزمون و دستورالعمل تعمير و نگهداري بوده و اين شناسنامه در زمان فروش به همراه تجهيزات

تحويل بهره بردار گردد.

آسانسورها پس از نصب و راه اندازي بايد توسط شخص ذي صلاح آزمايش و تحويل گردد.

عدم وجود شناسنامه فني مذكور رافع مسوليت قانوني بهره بردار نخواهد بود.

اشخاص حقيقي و حقوقي كه به ساخت و نصب آسانسور مبادرت مي نمايند مي بايست داراري پروانه

صلاحيت فني از موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران باشند.

تحويل آسانسور مانع از ضمانت سازنده ، فروشنده و نصاب آسانسور نخواهد بود.

كليه نقشه هاي ساختماني شامل جزييات كامل مشخصات و اطلاعات مربوط به آسانسورها و مدارك

مربوط به تعمير و نگهداري و هرگونه تغيير در اين تجهيزات مي بايست توسط بهره بردار نگهداري و در

صورت درخواست بازرسان كار به ايشان ارائه گردد.

رعايت استانداردهاي ملي ايران در خصوص ساخت ، نصب و بهره برداري از آسانسورها الزاميست.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

٣

فصل 2 : تعاريف ، مقررات ايمني

بخش اول : تعاريف

آسانسور : وسيله اي است كه با استفاده از يك كابين و ساير اجزاي مربوطه نفر ، بار و يا هردو مورد را در

مسير بين طبقات مختلف جابجا مي كند.

آسانسور كششي : آسانسوري كه حركت آن بر اثر اصطكاك بين سيم بكسل و شيار فلكه كشش به هنگام

چرخش آن توسط سيستم محرك انجام مي شود.

آسانسور هيدروليكي : در اين نوع آسانسور عامل حركت كابين سيلندر و پيستون هيدروليكي مي باشد ، اين

نوع آسانسورها معمولا براي ارتفاعات و سرعتهاي كم كاربرد دارد و به دو دسته زير تقسيم

مي شوند.

آسانسور هيدروليكي با عملكرد مستقيم : آسانسور هيدروليكي است كه در آن پيستون يا سيلندر مستقيماً به

كابين و يا قاب آن متصل ميشود.

آسانسور هيدروليكي با عملكرد غير مستقيم : آسانسور هيدروليكي است كه در آن پيستون يا سيلندر از طريق

سيستمهاي آويز (طناب فولادي ، زنجير) به كابين يا قاب آن متصل ميشود .

آسانسور با رانش مثبت (وينچي) : در اين نوع آسانسور كابين با زنجير يا طناب فولادي آويزان شده و نيروي

رانش از طريق قرقره جمع كننده كابل تامين مي گردد.

تراز طبقه شدن : هم تراز شدن كف كابين با كف تمام شده طبقه در محل ورود به آسانسور.

تعمير كار مجاز : اشخاص حقيقي و يا حقوقي كه داراي گواهي تاييد صلاحيت از مركز تحقيقات و تعليمات

حفاظت و بهداشت كار و يا موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران باشند.

چاه : فضايي كه ريل و برخي تجهيزات آسانسور در آن نصب مي شود و كابين و وزنه تعادل در آن حركت

مي نمايند.

بالاسري : فاصله قائم بين كف بالاترين توقفگاه كابين تا زير سقف چاه را بالا سري گويند. اين فاصله براي

جلوگيري از برخورد تعمير كاران و نيز اجزاي فوقاني كابين با سقف چاه پيش بيني مي شود و اندازه آن

متناسب با نوع و سرعت آسانسور انتخاب مي گردد.

چاهك : فاصله قائم بين كف پايين ترين توقفگاه تا كف چاه آسانسور را چاهك مي گويند. اين فاصله مانند

بالاسري متناسب با نوع و سرعت آسانسور تعيين مي گردد.

وزنه تعادل : وزنه منفرد و يا تركيبي از وزنه ها است كه براي متعادل كردن وزن كابين و بخشي از ظرفيت

آسانسور بكار مي رود.

ترمز ايمني (پاراشوت) : سيستم مكانيكي كه در قسمت زيرين يا بالاي چهاچوب كابين (و در صورت نياز وزنه

تعادل) قرار مي گيرد و در مواقع اضطراري با افزايش غير عادي سرعت فعال شده و سبب توقف كابين

بوسيله قفل شدن كابين به ريلها مي گردد ، سرعت عكس العمل و چگونگي عملكرد اين ترمزها متناسب با

نوع و ظرفيت آسانسور انتخاب مي گردد.

در طبقه : دري كه در محل ورودي هر طبقه به كابين قرار مي گيرد ، اين درها انواع مختلفي مانند يك طرف

بازشو (تلسكوپي) ، وسط بازشو (سانترال) ، آكاردئوني ، لولايي و ... داشته و نوع و اندازه بازشوي آنها

متناسب با نوع كاربري و مطابق با استانداردهاي موجود تعيين مي گردد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

۵

در كابين : دري كه در ورودي كابين قرار گرفته و معمولا بطور خودكار در هنگام توقف كابين باز و قبل از

شروع حركت كابين بسته مي شود.

يوك كابين : قاب نگهدارنده اي كه كف كابين ، ترمزهاي ايمني ، كفشكها و سيم بكسلها به آن متصل مي شوند.

سيم بكسل جبراني : در ساختمانهاي مرتفع هنگامي كه كابين در پايين ترين و يا بالا ترين طبقه قرار مي گيرد

مجموع وزن سيم بكسلها كه مقدار قابل ملاحظه اي است به يك سمت فلكه كشش منتقل مي شود و مشكلاتي

مانند سرخوردن روي فلكه كشش ، گرم كردن موتور و مصرف بيشتر انرژي را بوجود مي آورد ، براي

جلوگيري از اين موارد سيم بكسلي هم وزن سيم بكسل اصلي از تير پايين يوك كابين به تير زيرين وزنه

تعادل متصل مي شود كه اضافه بار بوجود آمده بوسيله سيم بكسل اصلي را جبران مي كند.

سطح مفيد كابين : سطحي كه براي ايستادن مسافر و يا گذاشتن بار به كار گرفته مي شود.

شير اطمينان : شير هيدروليكي كه هنگام سقوط يا افزايش ناگهاني سرعت در آسانسورهاي هيدروليك بكار

مي رود و هنگام افزايش جريان روغن بيش از حد مجاز بسته شده و از سقوط و يا افزايش ناگهاني سرعت

كابين جلوگيري مي كند.

ضربه گير : وسيله اي ارتجاعي كه براي جلوگيري از برخورد كنترل نشده كابين و يا وزنه تعادل به كف

چاهك بكار مي رود و طوري انتخاب مي شود كه قسمتي از انرژي جنبشي كابين را مستهلك كند ، ضربه

1 متر بر ثانيه و ضربه / گير هاي لاستيكي تا سرعت 1 متر بر ثانيه ، ضربه گير فنر حلقوي تا سرعت 6

هيدروليك براي هر سرعتي قابل استفاده است ، بايد توجه داشت ضربه گيرها براي متوقف نمودن كابين

در هنگام سقوط آزاد طراحي نشده است.

كنترل كننده مكانيكي سرعت (گاورنر) : وسيله مكانيكي كه از طريق زنجير و يا سيم بكسل به سيستم ترمز

ايمني كابين (پاراشوت) يا وزنه تعادل (در صورت وجود) وصل است تا در مواقع افزايش سرعت از حد

تعيين شده يا سقوط كابين ضمن قطع برق موتور آسانسور ترمز ايمني را فعال نمايد.

موتورخانه : فضايي كه سيستم محركه آسانسور و تابلوي كنترل و ساير موارد مربوط در آن نصب

مي گردد.

سيستم اضافه بار : در برخي از آسانسورها براي جلوگيري از اعمال بار بيش از حد مجاز حسگرهاي

ويژهاي تعبيه مي گردد تا هنگام سوار شدن مسافر و يا گذاشتن بار بيش از ظرفيت پيش بيني شده در

كابين ضمن اعلام هشدار از حركت آسانسور تا تخليه بار اضافي جلوگيري شود.

تابلو كنترل آسانسور : مجموعه مدارهاي فرمان و قدرت آسانسور كه وظيفه كنترل حركت و توقف كابين را

برعهده دارد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

٧

بخش دوم : مقررات ايمني

كليه اجزاي آسانسورها بايد منطبق با اصول زير باشد:

بدرستي طراحي شده و داراي ابعاد و ساختار مكانيكي و الكتريكي صحيحي بوده و با استفاده از مصالح

مرغوب و به شيوه اصولي ساخته شده باشد.

فاقد هرگونه عيوب ساختاري بوده و داراي كيفيت و مقاومت متناسب با نوع آسانسور باشد.

اجزاي مختلف آسانسور بايد بوسيله تعمير كاران مجاز در فواصل كوتاه كه بيشتر از يك ماه نباشد مورد

بررسي دقيق قرار گرفته و تعمير و نگهداري از آن بخوبي انجام شود بگونه اي كه همواره از ايمن بودن

آسانسور با توجه به فرسايش اجزاي آن اطمينان حاصل گردد.

كليه قطعات و اجزاي تشكيل دهنده آسانسور مي بايست داراي كيفيت بالا و مطابق با استانداردهاي

موجود باشد.

• به منظور آزمايش و بررسي كليه اجزاء و متعلقات آسانسور ضروريست كليه اين قسمتها به

همراه ديواره هاي چاه آسانسور و موتورخانه و سقف چاه بصورت ساليانه مورد بازديد كامل

قرار گرفته و عيوب احتمالي آن مرتفع گردد.

• ضروريست گزارش بازديد قسمت هاي مختلف آسانسور با ذكر تاريخ و اقدامات به عمل آمده

همراه با مشخصات تعميركار مجاز در دفتر ويژه گزارشات تعمير و نگهداري آسانسور ثبت گردد.

چاه آسانسور

الف ) ساختمان چاه آسانسور

چاه آسانسور بايد در سراسر ارتفاع بسته بوده و بجز موارد زير خروجي ديگري نداشته باشد.

* درهاي طبقات

* درهاي بازرسي ، درهاي اضطراري و دريچه هاي بازديد

* دريچه هاي خروج گاز و دود در هنگام آتش سوزي

* دريچه هاي تهويه

* سوراخهاي باز دائمي بين چاه و موتورخانه يا اتاقهاي فلكه

كليه ديواره ها ، سقف و كف چاه آسانسور مي بايست مطابق با موارد مندرج در مقررات ملي ساختمان

داراي استحكام كامل بوده و در محاسبات آن تحمل فشار ناشي از بارهاي اشياء ثابت و متحرك و نيز

بارهاي معلق لحاظ گردد.

• محاسبات فني مذكور مي بايست ضميمه نقشه ها و ساير مدارك مربوط به ساختمان بوده و

درصورت درخواست بازرسان كار به ايشان ارائه گردد.

كل بارهاي استاتيك و ديناميك قطعات ثابت و تجهيزات معلق آسانسور بعلاوه ظرفيت آن بر سقف چاه

آسانسور وارد مي شود ، لذا نيروهاي وارده به اين سقف مي بايست در هنگام طراحي و ساخت سازه و

سقف چاه ملحوظ گردد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

٩

تاثيرات ديناميكي ناشي از ارتعاش موتور و نيز ضربات وارد از حركت و ترمز آسانسور و نيز برخورد

كابين با ضربه گير ها مي بايست در طراحي و ساخت سازه نگهدارنده آسانسور در نظر گرفته شود.

• خطر ناشي از زلزله مي بايست در طراحي و ساخت سازه نگهدارنده آسانسور لحاظ گردد.

ديواره چاه آسانسور بايد از يك تيغه سراسري از مصالح مقاوم در برابر آتش ساخته شده و در اثر

حرارت گازهاي خطرناك از آنها متصاعد نگردد.

سطح داخلي ديواره چاه آسانسور بايد با مصالح مناسب كه ايجاد گرد و غبار ننمايد پوشانده شود.

فاصله بين ديوار كابين و چاه آسانسور و همچنين فاصله بين كابين و وزنه تعادل نبايد از 50 ميلي متر

كمتر باشد.

فاصله بالاسري بايد به گونه اي در نظر گرفته شود كه در بالاترين توقفگاه فاصله بالاي كابين با سقف چاه

آسانسور در هيچ صورت كمتر از 800 ميلي متر نباشد.

درخصوص فاصله بالاسري در آسانسورهاي با رانش مثبت (وينچي) رعايت موارد زير الزاميست

* نصب ضربه گير متناسب با نوع و ظرفيت آسانسور در زير سقف چاه

0 متر بين بالاترين سطح روي كابين و پايين ترين سطح زير / * وجود فاصله آزاد عمودي معادل حداقل 1

سقف چاه در هنگام فشرده شدن كامل ضربه گيرها

وزنه تعادل و كابين بايد در يك چاه باشد.

ب ) تاسيسات الكتريكي

تمامي اجزاي تاسيسات الكتريكي آسانسور مي بايست از نوع استاندارد و متناسب با ولتاژ مصرفي باشد.

قسمتهايي از تاسيسات الكتريكي آسانسور كه لازم است در زمان برقدار بودن تنظيم و يا مورد آزمايش

قرار گيرند مي بايست بگونه اي نصب شوند كه دسترسي به آنها به آساني ميسر بوده و فضاي كار ايمن

در نقاط مورد نياز جهت حضور تعميركار مجاز وجود داشته باشد.

كليه مدارها و اجزاي تاسيسات الكتريكي مي بايست با استفاده از علائم و برچسبهاي شناخته شده معيين

گردد تا در هنگام كار بر روي اين قسمتها خطر اشتباهات احتمالي را حتي الامكان به صفر برساند.

در صورت استفاده از وسايل فرمان الكتريكي دستي در تاسيسات الكتريكي آسانسور اين وسايل

مي بايست بگونه اي باشد كه امكان راه اندازي تصادفي آنها وجود نداشته باشد ، همچنين كليدهاي فرمان

دستي بطور اطمينان بخش قفل گردد بصورتي كه فقط اشخاص ذي صلاح بتوانند قفل آن را باز كرده و از

آن استفاده نمايند.

• وسايل فرمان الكتريكي دستي مي بايست داراي برچسب و علائم هشدار دهنده باشد تا اشخاص

متفرقه را متوجه خطر نمايد.

نصب و عبور هرگونه لوله ، كابل ، سيم و تجهيزات ديگر در چاه آسانسور بجز سيم كشي و سيستم

روشنايي چاه و كابلهاي مخصوص برق آسانسور در داخل چاه آسانسور ممنوع مي باشد .

كليه سيم هاي برق بجز سيم هاي مخصوص برق كابين آسانسور بايد در لوله هاي فلزي قرار داده شده مگر

اينكه از نوع كابلهاي مسلح باشد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

١١

كليه تجهيزات برقي واقع در چاه آسانسور يا داخل كابين به منظور جلوگيري از خطر اتصال مي بايست به

نحو مناسب بسته و محفوظ باشد.

كابل تغذيه برق براي آسانسور بايد مستقل باشد تا چنانچه در اثر آتش سوزي و اتصال كوتاه سيمهاي

حامل جريان ، فيوزها يا كليدهاي حفاظتي ، جريان برق قسمتهايي از ساختمان را قطع نمايند ، سيستم برق

آسانسور همچنان متصل و فعال باشد.

روشنايي چاه آسانسور بايد به نحو مناسب تامين گردد

• مدارهاي تغذيه سيستم روشنايي و پريزها بايد طوري در نظر گرفته شود كه در صورت قطع مدار

تغذيه آسانسور به منظور تعميرات احتمالي و موارد ديگر مدار تغذيه آنها برقرار بماند.

كليه تجهيزات و دستگاه هاي الكتريكي آسانسور بايد بر اساس آيين نامه ايمني تاسيسات الكتريكي با

اتصال زمين داراي يك اتصال زمين موثر باشد.

ج) تهويه چاه آسانسور

هواي چاهي كه آسانسور را در خود جاي داده و بيش از دو طبقه امتداد داشته باشد بايد مستقيما يا از

طريق موتورخانه تخليه گردد ، مساحت دريچه تخليه هوا نبايد كمتر از يك درصد مساحت مقطع چاه

آسانسور باشد.

0 متر / 2 متر بر ثانيه باشد سطح تخليه هوا بايد حداقل 3 / • در صورتيكه سرعت آسانسور بيش از 5

مربع باشد.

• دريچه تخليه بايد به نحوي محافظت شود كه از نفوذ باران ، برف ، پرندگان و ديگر موارد مشابه

به چاه جلوگيري نمايد.

• در صورت تعدد آسانسورها نبايد بين آنها ارتباط تخليه هوا وجود داشته باشد.

• دريچه تخليه هوا بايد به صورت دستي عمل نمايد.

چاه آسانسور نبايد وسيله تخليه هواي ساختمان باشد.

• به منظور تهويه چاه و تامين هواي تازه در زمان بروز آتش سوزي و نفوذ احتمالي دود و گازهاي

ناشي از آتش به درون چاه ، ضروريست در پايين ترين نقطه يا در طبقه همكف داكت هوايي

مناسب و مخصوص تعبيه تا در زمان لزوم مورد استفاده قرار گيرد.

• داكت هوايي ياد شده بايد به نحوي محفوظ شود تا از ورود افراد و يا حيوانات از طريق آن به چاه

آسانسور جلوگيري به عمل آيد.

• درهاي طبقات ،دريچه هاي اضطراري و بازديد

• در كليه توقفگاه هاي كابين آسانسورهاي نفر بر ، باركش و تركيبي ، چاه آسانسور بايد داراي

درطبقه باشد ، اين درها بصورت معمولي يا كشويي يا تركيبي از اين دو خواهد بود.

• حداقل ارتفاع مفيد ورودي كابين در طبقات براي ورود عادي بايد 2 متر باشد.

• عرض مفيد درهاي طبقات نبايد بيشتر از 50 ميلي متر از عرض درب كابين از هر طرف بيشتر

باشد مگر آنكه تمهيدات لازم جهت پيشگيري از مخاطرات احتمالي بعمل آيد.

• درهاي طبقات مي بايست به صورت اصولي نصب شده و در موقع بسته بودن تمام دهانه چاه را

از كف تا سقف پوشانده و هيچ گونه شكاف يا جاي باز غير معمول نداشته باشد.

• در آسانسورهايي كه فاصله بين دوطبقه متوالي بيش از 11 متر باشد درب اضطراري مي بايست

بگونه اي در نظر گرفته شود كه حداكثر فاصله بين درها در حد 11 متر باقي بماند.

• نحوه باز و بسته شدن درها و دريچه هاي اضطراري چاه آسانسور بايد بگونه اي باشد كه از

سمت بيرون بدون كليد باز نشوند ولي از داخل به راحتي و بدن نياز به كليد باز و بسته شوند ،

همچنين قفل اين درها و دريچه ها با مدار فرمان آسانسور به صورت اينترلاك درآمده باشد ،

بگونه اي كه در صورت باز شدن درها يا دريچه ها كاركرد عادي آسانسور متوقف گردد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

١٣

• قفل بايد در برابر خطر جمع شدن گرد و خاك ، كه مي تواند كاركرد مناسب آن را مختل نمايد ،

محافظت شود .

• پس از باز نمودن اضطراري، چنانچه مانعي براي باز نگه داشتن درب طبقات وجود نداشته باشد ،

درب بايد به صورت خود به خود بسته و قفل شود.

• ابعاد درها و دريچه هاي بازرسي ، اضطراري و بازديد بايستي مطابق رديفهاي زير باشد.

0 متر باشد. / 1 متر و حداقل عرض 6 / • * درهاي بازرسي داراي حداقل ارتفاع 4

0 متر باشد. / 1 متر و حداقل عرض 35 / • * درهاي اضطراري داراي حداقل ارتفاع 8

0 متر باشد. / 0 متر و حداكثر عرض 5 / • * دريچه هاي بازديد داراي حداكثر ارتفاع 5

• * بازشوي اين درها و دريچه ها بايد به سمت بيرون چاه آسانسور بوده و به قفل ايمني مطابق با

شرايط مندرج در ماده 35 مجهز باشد.

• * درهاي بازرسي ، درهاي اضطراري و نيز دريچه هاي بازديد بايد فاقد هرگونه روزنه بوده و

همانند درهاي طبقات داراري استحكام مناسب باشد.

• درهاي طبقات بايد بگونه اي باشد كه سبب گير كردن ناخواسته دست ، لباس يا هرگونه شيء

خارجي نگردد.

• فاصله بين در كابين و در طبقات نبايد از 20 ميلي متر بيشتر باشد.

• نصب هرگونه در ، دريچه اضطراري و تخليه هوا در سمتي كه وزنه تعادل قرار دارد ممنوع

مي باشد.

• دريچه اضطراري براي ورود به بالاي كابين در زير سطح سقف چاه يا يكي از ديواره هاي چاه از

0 متر مربع بايد تعبيه گردد بگونه اي كه بازشوي آن به /6*0/ فضاي موتورخانه به ابعاد حداقل 6

سمت بيرون چاه بوده و داراي قفل ايمني مطابق با مندرجات ماده 35 همين آيين نامه باشد.

• در آسانسورهاي گروهي (بيشتر از 2 آسانسور كنار هم) در كف موتورخانه و در امتداد پاگرد

جلوي در طبقه آخر دريچه اي براي حمل متعلقات داخل موتورخانه مانند موتور و گيربكس و

تابلوي كنترل به آخرين توقفگاه تعبيه شود ، بازشوي اين دريچه مي بايست به سمت موتورخانه

بوده و ابعاد آن متناسب با تجهيزات موتورخانه در نظر گرفته شود.

• طراحي ، ساخت و نصب درها و دريچه ها و يا قطعات آنها بايد بگونه اي باشد كه در اثر حوادثي

همچون ضربه ، حريق و ... به داخل چاه آسانسور سقوط ننمايد.

• درهاي طبقات جز در مواقع استفاده از آسانسور بايد بصورت اطمينان بخش قفل باشد.

• درهاي طبقات بايد داراي قفل ايمني مناسب و منطبق با شرايط مندرج در ماده 35 همين آيين نامه

باشد به نحوي كه قبل از شروع حركت كابين مانع از باز شدن درهاي طبقات گرديده و همچنين تا

موقعي كه درطبقه باز است امكان حركت براي كابين وجود نداشته باشد.

• باز نمودن درهاي طبقات در موقع نبودن كابين جز با كليد مخصوص امدادي نبايست امكان پذير

باشد.

• درهاي طبقات براي آسانسورهاي باركش بايد از نوع كشويي افقي يا قائم يا درهاي كشويي و

لولايي و يا تركيبي از آنها تعبيه شود.

• درهاي لولايي طبقات بايد مجهز به پنجره مريي باشند به نحوي كه بودن كابين در هر طبقه

مشخص باشد.

• به منظور جلوگيري از نفوذ دود و آتش به چاه آسانسور و تبديل شده چاه به دودكش در زمان

آتش سوزي ضروريست درهاي طبقات از نوع ضد گسترش آتش انتخاب گردد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

١۵

كابين

كابين بايد در تراز هر طبقه توقف نمايد و در حين ورود و خروج مسافر يا بار در آن تراز باقي بماند.

در صورتي كه به دليل ظرفيت بالا و يا ارتفاع زياد و يا هر دليل ديگر كابين بعد از كم يا زياد شدن بار يا

مسافر ، تغيير سطح دهد و از محدوده مجاز ( 25 ميلي متر نسبت به تراز طبقه) خارج گردد ، بايد مكانيزم

تراز طبقه شدن مجدد به آسانسور اضافه گردد.

كابين نبايد در هنگام حركت لرزش و يا تكان داشته باشد.

در مواقع قطع برق بايد بتوان بطور دستي كابين را به نزديكترين طبقه رساند تا مسافران از كابين خارج

گردند ، دستورالعمل نحوه انجام اين كار بايستي در موتورخانه نصب شده باشد.

يوك كابين بايد از جنس فلز مستحكم متناسب با نوع و ظرفيت آسانسور ساخته شده باشد.

ضربه ناشي از برخورد در كابين به اشياء يا مسافران نبايد از 150 نيوتن بيشتر باشد.

كابين آسانسور بايد از همه طرف به استثناء دهانه هاي ضروري جهت ورود و خروج و بارگيري بسته

باشد.

كابين آسانسور مي بايست مجهز به درب مناسب گردد ، اين درب در زمان بسته بودن بايد كاملا محدوده

بازشوي ورودي را پوشش داده و به قفل مناسب مطابق با شرايط مندرج در ماده 35 اين آيين نامه مجهز

گردد ، بگونه اي كه در هنگام بازبودن درب امكان حركت كابين ميسر نبود و تا قبل از توقف كامل كابين باز

نمودن درب ميسر نباشد.

درب هاي خودكار آسانسور بايد به حسگرهاي مناسب مجهز شده تا چنانچه در هنگام بسته شدن ، مانعي

در چهارچوب باشد از بسته شدن درب جلوگيري و آن را مجددا باز نمايد.

در كابين آسانسورهاي مسافر بر و يا تركيبي دستگيره اي در ارتفاع 900 ميلي متر از كف كابين و با

فاصله حداقل 20 ميلي متر از ديواره نصب گردد.

آسانسور مي بايست مجهز به سيستم زنگ اخبار ، وسيله مكالمه دو طرفه (تلفن و ...) و توقف اضطراري

باشد دگمه هاي مربوط به اين سيستمها در ارتفاع 890 ميلي متر از كف كابين نصب گردد.

• مدار تغذيه زنگ اخبار و سيستم مكالمه دوطرفه مي بايست مجهز به باطري مناسب باشد.

ضروريست سيستم روشنايي و تهويه دائم و مناسب براي كابين منظور گردد.

• شدت روشنايي در كف كابين حداقل 50 لوكس باشد

• وجود يك منبع برق اضطراري كه بطور خودكار قابل شارژ بوده و در هنگام قطع برق حداقل يك

لامپ يك واتي را به مدت يك ساعت روشن نگهدارد ضروري است.

جنس و استحكام پوشش كف كابين بايد متناسب با ظرفيت آسانسور در نظر گرفته شود ، بگونه اي كه هر

30 سانتيمتر مربع از كف كابين توانايي تحمل 250 كيلوگرم بار متمركز را داشته باشد.

سطح مفيد كف كابين و آستانه ورودي آن مي بايست صاف و فاقد زوائد خطرناك بوده و از مواد غير

چنانچه براي ساخت ديواره هاي كابين از قطعات مشبك استفاه شود اين امر صرفا با شرايط زير مجاز

خواهد بود.

* صفحات مذكور با توجه به نوع و ظرفيت آسانسور توانايي تحمل بارهاي وارده را داشته باشد.

* نصب قطعات مشبك از ارتفاع 1500 ميلي متر به بالا صورت پذيرد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

١٧

* عرض چشمه هاي صفحات بگونه اي باشد كه مانع از عبور اعضاي بدن و يا اشياي ريز به داخل يا خارج

كابين باشد.

سقف كابين بايد مجهز به دريچه خروجي امدادي باشد ، بازشوي اين دريچه مي بايست رو به خارج كابين

بوده و از طرف داخل قابل باز شدن باشد.

هر يكدهم متر مربع از سقف كابين بايد توانايي تحمل صد كيلوگرم بار متمركز را داشته باشد.

كابين بايد داراي ترمز ايمني باشد ، اين سيستم بايد قدرت متوقف كردن و نگهداشتن كابين با تمام ظرفيت

آن را در موارد سرعت غير عادي يا سقوط داشته باشد.

• ترمز ايمني كابين بايد توسط كنترل كننده هاي مكانيكي سرعت بكار افتد.

• آزاد نمودن ترمز ايمني كابين مي بايست تنها با بالا بردن كابين ، امكان پذير باشد.

• ترمز ايمني پس از آزاد شدن ، مي بايست به صورت عادي عمل نمايد.

كابين بايد در بالاترين و پايين ترين توقفگاه مجهز به ميكروسوئيچ حدي مناسب گردد به نحوي كه كابين

در اين طبقات بخودي خود متوقف شود ، اين ميكروسوئيچ حدي بايد مستقل از مدار فرمان موجود در

كابين بوده و مستقيما با مدار فرمان اصلي آسانسور مرتبط باشد.

كابين و وزنه تعادل هركدام بايد توسط حداقل 2 ريل فولادي صلب و توپر هدايت شود.

• تعمير و نگهداري ريلها و ساير اجزاي هدايت كابين مي بايست مطابق با ماده 6 همين آيين نامه

صورت پذيرد.

كابين و وزنه تعادل هركدام بايد توسط حداقل دو رشته طناب فولادي نگه داشته شود.

• كابلها مي بايست متناسب با نوع و ظرفيت آسانسور انتخاب شده و حداقل قطر هر نوع كابل 12

ميلي متر باشد.

به منظور جبران وزن سيم بكسلها در ساختمانهاي مرتفع استفاده از سيم بكسل جبراني الزاميست.

به منظور جلوگيري از اعمال بار بيش از حد مجاز ترجيحا كابين آسانسور بويژه آسانسورهايي كه ظرفيت

آنها پايين است به سيستم اضافه بار مجهز گردد تا درصورت افزايش بار كابين از حد مجاز ضمن اعلام

هشدار از حركت آسانسور تا تخليه بار اضافي جلوگيري شود.

در ساختمانهاي با ارتفاع 28 متر و بيشتر بايد سيستم كنترل آتش نشان به سيستم كنترل آسانسور

اضافه شود ، اين سيستم در مواقع بروز آتش مي بايست با تشخيص دود يا آتش كابين را به طبقه همكف

هدايت نموده و آن را با درب باز متوقف نمايد ، ادامه كار آسانسور در اين وضعيت صرفا با كنترل

آتش نشان ممكن خواهد بود.

چاهك

ابعاد چاهك بايد دقيقا هم اندازه چاه باشد و عمق آن بر اساس استاندارد هاي موجود در نظر گرفته شود

ديواره چاهك بايد از همه طرف بوسيله مصالح مناسب احداث و پوشانده شده و از نظر نفوذ رطوبت

داراري عايق بندي مناسب بوده و نردبان مناسب جهت دسترسي در آن كار گذاشته شود ، نردبان مذكور

مي بايست در فاصله ايمن نسبت به قطعات متحرك نصب گردد.

در داخل چاهك آسانسور بايد ضربه گيرهايي نصب گردد كه بتواند ضربه كابين را با تمام ظرفيت آن در

هنگام سرعت غير عادي يا سقوط تحمل و دفع كند.

براي وزنه هاي تعادل نيز بايد ضربه گيرهايي مشابه آنچه كه براي كابين ها مقرر گرديده تعبيه شود.

وزنه هاي تعادل كابين بايد روي ريل و راهنما و يا داخل محفظه محكمي كه عاري از برجستگي باشد حركت

كند و ضربه گيرها دقيقا در پايين مسير حركت وزنه نصب گردد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

١٩

ضربه گيرها و يا ستونهاي نشيمنگاه كابين (براي كابين هايي كه ضربه گير به زير كابين متصل شده) و

وزنه تعادل مي بايست به نحوي در كف چاهك نصب گردد كه پس از برخورد كابين يا وزنه تعادل به آنها

و فشرده شدن كامل فضاي خالي بعنوان جان پناه به ارتفاع حداقل 600 ميلي متر در انتهاي چاهك باقي

بماند.

هيچيك از اجزاي آسانسور به استثناء ضربه گيرها نبايد در چاهك قرار داده شود.

قرار دادن هرگونه ابزار ، تجهيزات و نيز ساير مواد درون چاهك آسانسور ممنوع مي باشد.

كنترل كننده مكانيكي سرعت (گاورنر)

به منظور كنترل سرعت كابين ضروريست آسانسور به كنترل كننده مكانيكي سرعت (گاورنر) مجهز شده

و اين وسيله با ترمز ايمني آسانسور مرتبط گردد.

سرعت عملكرد گاورنر براي ترمز ايمني وزنه تعادل، بايد از سرعت عملكرد گاورنر كابين بيشتر باشد،

ولي اين ازدياد نبايد از 10 % بيشتر باشد.

گاورنر بايد توسط طناب هاي فولادي كه با قابليت انعطاف پذيري ، حركت داده شود.

به منظور انتخاب طناب فولادي گاورنر ، مقدا ر باري ك ه موجب پارگي طناب فولادي خواهد شد بايد با

ضريب ايمني حداقل 8 برابر نيروي كششي ايجاد شده هنگام عملكرد گاورنر ، در نظر گرفته شود ، در هر

حال حداقل قطر اسمي طناب فولادي گاورنر نبايد از 6 ميلي متر كمتر باشد.

نسبت بين قطر واقعي فلكه گاورنر به قطر اسمي طناب فولادي آن بايد حداقل 30 باشد.

در خلال درگيري ترمز ايمني ، طناب فولادي گاورنر و متعلقات آن حتي در صورتي كه ترمز ايمني براي

عملكرد خود فاصله اي بيش از مقدار معمول را طي كند ، بايد بدون هرگونه نقص در محل خود قرار داشته

باشند.

طناب فولادي بايد به آساني از ترمز ايمني قابل جدا شدن باشد.

زمان عكس العمل گاورنر مي بايست به قدري كوتاه باشد كه پيش از آنكه سرعت حركت كابين به حد

خطرناكي برسد، ترمز ايمني عمل نمايد.

گاورنر و يا هر وسيله مشابه ديگري ، بايد توسط يك وسيله ايمني برقي ، سيستم محركه آسانسور را

پيش از اينكه كابين به سرعت عملكرد گاورنر (در جهت بالا يا پايين) برسد ، متوقف نمايد.

• براي سرعت هاي اسمي كمتر از 1 متر بر ثانيه ، اين وسيله برقي در نهايت مي تواند در لحظه

رسيدن گاورنر به سرعت عملكرد عمل نمايد.

چنانچه پس از عمل نمودن ترمز ايمني ، گاورنر به طور خودكار تنظيم و آماده كار نشود ، يك وسيله ايمن

برقي بايد از حركت مجدد آسانسور در مدت زماني كه گاورنر به حالت عادي بر نگشته است ، جلوگيري

نمايد.

• پارگي و ي ا شل شدن طناب فولادي گاورنر بايد توسط وسيله ايمن برقي مذكور موجب توقف

موتور آسانسور شود.

موتورخانه

در هنگام طراحي و اجراي فضاي موتورخانه مي بايست مجموع نيروهاي وارده به كف اين قسمت ناشي از

استقرار تجهيزات و حضور تعمير كاران با توجه به شكافها و سوراخهاي موجود در كف موتورخانه با

لحاظ نمودن ضرايب ايمني لازم به منظور جلوگيري از تخريب و يا ريزش كف موتور خانه در نظر گرفته

شود.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

٢١

بهترين محل جانمايي موتور خانه در بالاي چاه آسانسور است ، هر چند كه ممكن است به دليل پاره اي از

محدوديتها ، موتور خانه در پايين يا كناره چاه آسانسور باشد.

فضاي موتور خانه بايد به اندازه اي باشد كه علاوه بر امكان جاي دادن تجهيزات ، فضاي مناسب جهت تردد

و انجام تعميرات احتمالي بصورت ايمن براي تعمير كاران مجاز فراهم گردد.

در طراحي موتورخانه رعايت ابعاد زير الزاميست

* حداقل فضاي باز در جلوي تابلوي كنترل آسانسور 700 ميلي متر باشد.

* حداقل فضاي باز در اطراف تجهيزات ثابت 500 ميلي متر باشد.

* حداقل فضاي باز در اطراف تجهيزات در حال چرخش 600 ميلي متر باشد.

* حداقل ارتفاع موتورخانه از محل استقرار ماشين آلات 1800 ميلي متر باشد.

* حداقل ارتفاع از روي قطعات در حال چرخش تا زير سقف موتورخانه 300 ميلي متر باشد.

* در صورتيكه اختلاف ارتفاع بين سطوح داخل موتور خانه بيش از 500 ميلي متر باشد سطوح بالاتر بايد

با نرده مناسب محصور شده و جهت دسترسي به اين سطوح نردبان ايمن تعبيه گردد.

موتورخانه بايد از مصالح با دوامي كه توليد گرد و غبار نكند ساخته شده و كف آن بوسيله مصالح غير

لغزنده پوشانده شود.

بازشوي درب موتورخانه بايد داراي حداقل 900 ميلي متر عرض و 1900 ميلي متر ارتفاع باشد ، اين درب

بايستي بگونه اي باشد كه به سمت بيرون باز شده و همواره بوسيله قفل بسته بوده و كليد اين قفل فقط

در اختيار افراد صاحب صلاحيت باشد.

براي جلوگيري از سقوط اجسام خارجي به داخل چاه ضروريست مانعي به ارتفاع 50 ميلي متر در اطراف

مجاري باز كف موتورخانه تعبيه گردد.

در صورتيكه دسترسي به موتورخانه از طريق پلكان معمول ميسر نباشد ، استقرار نردبان ايمن و

اختصاصي جهت دسترسي به موتورخانه الزاميست.

به منظور سهولت در جابجايي تجهيزات درون موتورخانه بايد مونوريلي دائمي در سقف موتورخانه نصب

گردد ، اين مونو ريل و نيز ساير وسايل مورد استفاده جهت حمل تجهيزات درون موتورخانه مي بايست با

ضريب اطمينان كافي قادر به تحمل حداكثر فشار ناشي از بارهاي موجود در اين قسمت باشد.

روشنايي داخل موتورخانه بايد به ميزان حداقل 200 لوكس در كف تامين گردد ، همچنين نصب حداقل يك

پريز در موتورخانه الزامي خواهد بود

نسبت بين قطر واقعي فلكه (يا فلكه وينچ) نسبت به قطر نامي طنابهاي آويز فولادي صرف نظر از تعداد

رشته ها بايد حداقل 40 باشد.

ضريب اطمينان طنابهاي فولادي آويز بايد حداقل معادل ارقام زير باشد

12 براي آسانسورهاي با سيستم محركه كششي كه داراي 3 رشته طناب و يا بيشتر باشند. *

16 براي آسانسورهاي با سيستم محركه كششي كه داراي 2 رشته طناب باشند. *

12 براي آسانسورهاي با سيستم محركه وينچي *

در موتورخانه بايد يك كليد اصلي موجود باشد كه قابليت قطع تمام هادي هاي برقدار آسانسور را داشته

باشد. اين كليد بايد قادر به قطع حداكثر جريان در شرايط استفاده عادي از آسانسور باشد. اين كليد نبايد

تغذيه مدارهاي به شرح زير را قطع نمايد:

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

٢٣

* روشنايي و تهويه كابين

* پريز نصب شده بر روي سقف كابين

* روشنايي موتورخانه و اتاق فلكه ها

* پريز موتور خانه و اتاق فلكه و چاه

* روشنايي چاه آسانسور

* زنگ اخبار (زنگ خطر )

دماي فضاي داخل موتورخانه بايست همواره در محدوده 5+ تا 40 + درجه سانتيگراد باشد.

انبار كردن و قراردادن هرگونه مواد اعم از قابل اشتعال و يا غير آن در موتورخانه ، چاه و چاهك آسانسور

ممنوع مي باشد.

به منظور خاموش نمودن آتش هاي احتمالي ضروريست موتورخانه به خاموش كننده هاي مناسب به

ميزان كافي مجهز گردد.

موارد خاص آسانسورهاي هيدروليك و آسانسورهاي با رانش مثبت (وينچي)

الف ) آسانسورهاي هيدروليك

در صورتيكه براي بلند كردن كابين از چندين جك استفاده شود، آنها بايد بطور هيدروليكي به يكديگر

مرتبط باشند تا از برقراري تعادل فشاري ، اطمينان حاصل شود.

جرم وزنه تعادل (درصورت وجود) بايد بگونه اي محاسبه شود كه در صورت قطع سيستم آويز(كابين و

ياوزنه تعادل) فشار در سيستم هيدروليكي از دو برابر فشار بار كامل بيشتر نشود.

جك ها بايد طوري طراحي شده باشند كه در وضعيت كاملاً باز و تحت نيروهاي ناشي از فشاري معادل

1/4 برابر فشار بار كامل ، ضريب اطمينان در برابر كمانش حداقل 2 باشد.

در خصوص جك هاي تلسكوپي الزامات زير بايد اعمال شوند:

* بايد بين قسمتهاي متوالي مانعي وجود داشته باشد تا از خارج شدن پيستونها از سيلندرهاي مربوطه

جلوگيري شود.

* طول بخش تكيه گاه هر قسمت از جك تلسكوپي ، بدون در نظر گرفتن هدايت كننده خارجي آن ، بايد

حداقل 2 برابرقطر پيستون مربوطه باشد.

* وقتي فشار منبع به حداقل فشار عملكرد سقوط مي كند ، شير يك راهه (شيري كه اجازه جريان آزاد

سيال از يك سمت را مي دهد و در سمت ديگر عبور جريان را محدود ميكند) بايد قادر به نگه داشتن

آسانسور با بار اسمي در هر نقطه از مسير باشد.

* بسته شدن شير يك راهه بايد توسط فشار هيدروليكي ناشي از جك و با حداقل يك فنر فشاري هدايت

شده و يا گرانش زمين انجام گيرد.

پيش درآمدي برمقررات حفاظتي آسانسورها مرکز تحقيقات و تعليمات حفاظت فنی و بهداشت کار

٢۵

آسانسورهاي هيدروليكي با عملكرد مستقيم به منظور جلوگيري از سقوط يا افزايش ناگهاني سرعت

كابين مي بايست به شير اطمينان مناسب مجهز گردد.

آسانسور هيدروليك بايد داراي يك شير اضطراري پايين آورنده با عملكرد دستي كه در موتورخانه قرار

مي گيرد باشد. اين شير اضطراري اين امكان را فراهم ميسازد كه حتي در صورت قطع نيروي محركه ،

كابين را به تراز يكي از طبقات پايين آورد تا مسافران قادر به ترك كابين باشند.

ب ) آسانسورهاي با رانش مثبت (وينچي)

در خصوص انتخاب فلكه و كابل در آسانسورهاي وينچي رعايت موارد زير الزاميست

* قرقره داراي شيار مارپيچ متناسب با طناب فولادي مورد استفاده باشد.

* هنگامي كه كابين روي ضربه گيرهاي كاملا فشرده قرار مي گيرد ، يك و نيم دور از طناب فولادي روي

قرقره وينچ باقي بماند

* طناب فولادي صرفا در يك لايه بر روي قرقره پيچيده شود.

* طناب فولادي بطور اطمينان بخش به قرقره متصل گردد.

* براي توزيع يكنواخت بار كشش در طنابهاي فولادي ، حداقل بايستي مكانيزم متعادل كننده خودكار در

يكي از دوسر انتهايي طناب پيش بيني گردد.

برچسب ها : ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

1393/11/7 ,08:05 | ديدگاه | نسخه قابل چاپ